icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Consumentenbond.nl

Inloggen

Hoe wij zonnebrand testen

Wij testen zonnebrandcrèmes en sprays voor volwassenen en kinderen. Deze testen we volgens internationale afspraken. Dit doen we in een gecertificeerd laboratorium. De omstandigheden controleren we nauwkeurig.
Lauri Ten Grotenhuis

Lauri Ten Grotenhuis , Expert Woning & Huishouden Bijgewerkt op: 17 juni 2022

zonnebrandtest-2017

Bescherming tegen uv B- en uv A-straling

Voor het bepalen van de bescherming tegen uv B- en uv A-straling  gebruiken we internationale standaarden.

Uv B-bescherming 

Om de SPF te bepalen, meten we de bescherming tegen uv B-straling volgens ISO 24444:2010. Dat doen we op testpersonen. De testpersonen in de tests hebben verschillende huidtypen. Zij vertegenwoordigen de meeste gebruikers. Bij elke persoon brengen we op een huidoppervlak van gelijke grootte steeds een gelijke hoeveelheid zonnebrand aan.

Het middel laten we 15 minuten intrekken. Dan stellen we de huid bloot aan 6 verschillende hoeveelheden uv-straling. We meten vervolgens hoe lang het duurt voordat de huid rood wordt met het betreffende zonnebrandmiddel. En hoe lang het duurt zonder middel bij de verschillende hoeveelheden uv-straling. Uit deze metingen bepalen we de bescherming.

Volgens de norm is de inschaling van de SPF als volgt:

  • SPF 30: de gemeten SPF moet tussen 30 en 49,9 liggen.
  • SPF 50: de gemeten SPF moet tussen 50 en 59,9 liggen.
  • SPF 50+: de gemeten SPF is hoger dan 60.

Een zonnebrand voldoet aan de internationale norm als het een SPF heeft van niet minder dan 17% dan de geclaimde waarde. 

Uv A-bescherming

Uv A-bescherming meten we met ISO 24443:2012. Bij deze technische meting brengen we zonnebrand aan op een glaasje, waarbij we meten hoeveel straling er doorheen komt. In totaal doen we 16 metingen per product. De uv A-bescherming moet tenminste een derde zijn van de uv B-bescherming. Hoe hoger de uv A-bescherming, hoe hoger het oordeel. 

Voor zonbescherming kunnen de producten geen 10 halen. Geen enkel product kan volledige bescherming bieden. In onze test kunnen producten waarvan de aangegeven SPF overeenkomt met wat wij meten maximaal een dikke 8 scoren voor zonbescherming. Datzelfde geldt voor zonnebrandcrèmes met een hoge bescherming tegen uv A.

Informatie op de verpakking

We controleren of de informatie over het product voldoet aan de wet. We kijken hierbij naar de cosmeticaverordening en specifieke aanbevelingen voor zonnebrand. Ook kijken we of er duidelijke en volledige instructies op staan en of het allemaal goed te lezen is. Op het product moet wettelijk staan:

  • De SPF en dat het product beschermt tegen uv A-straling. 
  • De beschermingscategorie (laag, gemiddeld, hoog en zeer hoog).
  • De adresgegevens van de fabrikant.
  • Het gewicht of volume.
  • De uiterste houdbaarheidsdatum.
  • Hoelang je het kunt gebruiken.
  • Een batchnummer.
  • Waarschuwingen over het gebruik:
    • Blijf niet te lang in de zon, ook al gebruikt u een zonnebrandmiddel.
    • Houd baby's en jonge kinderen uit de directe zon.
    • Overmatige blootstelling aan zonlicht is gevaarlijk voor de gezondheid.
    • Smeer u in voordat u in de zon gaat.
    • Regelmatig opnieuw insmeren, vooral wanneer u veel transpireert en na het zwemmen of afdrogen.
    • Zonnebrandmiddelen moeten voorzien zijn van aanwijzingen over de hoeveelheid die je op de huid moet aanbrengen om de vermelde doelmatigheid te bereiken. Dat kan zijn door middel van een pictogram, een illustratie of door te zeggen dat je ruim moet doseren. Meest nauwkeurig is het als vermeld wordt dat je 36 gram voor het lichaam van een volwassen persoon moet aanbrengen. Daarop is de bescherming gebaseerd.
    • De zonnebrandmiddelen moeten voorzien zijn van uitleg van het risico bij gebruik van een te kleine hoeveelheid. Smeer je maar de helft dan vermindert de bescherming met twee derde. 
  • De functie van het product.
  • De ingrediënten volgens INCI (Internationale Naamgeving voor Cosmetische Ingrediënten).

Daarnaast kunnen producten bonuspunten verdienen wanneer: 

  • Alle informatie in het Nederlands is.
  • De teksten goed te lezen zijn.
  • De verplichte informatie op de tube of fles staat. Onhandig is het als instructies los bijgeleverd zijn, op een papiertje in de dop bijvoorbeeld. Of als het product een extra kartonnen verpakking heeft en daar die informatie alleen op staat. Want die extra verpakking gooi je waarschijnlijk weg. 
  • De informatie direct vindbaar is. Bij een aantal producten is niet alle informatie direct zichtbaar. Dan staat op het label in een hoek een klein pijltje. Je moet het label bij het hoekje optillen en lostrekken om meer informatie te vinden. 
  • De verpakking op een of andere manier gesealed is. Je kunt dan zien of het niet eerder door iemand is gebruikt.
  • Wanneer er een (Nederlands) telefoonnummer en/of een e-mailadres vermeld is waardoor je direct een punt hebt waar je terecht kan met vragen. 

Claims op de verpakking

Wat wettelijk niet mag

  • Zonnebrandmiddelen mogen niet de indruk wekken dat zij 100% bescherming bieden tegen de risico's van overmatige blootstelling aan uv-straling.
  • Zonnebrandmiddelen mogen niet suggereren dat zij voldoende bescherming voor baby's en jonge kinderen bieden.
  • Er mag niet gesuggeerd worden dat het middel onder geen enkele omstandigheid opnieuw moet worden aan gebracht. Bijvoorbeeld: "beschermt de hele dag" mag dus niet.
  • Volgens de cosmeticaregulering moeten alle producten veilig zijn. Het suggeren dat sommige ingrediëntengroepen onveilig zijn mag niet. Alleen als er staat 'vrij van parfum' of 'vrij van alcohol', krijgt een product geen puntenaftrek.  

Hypoallergeen of dermatologisch getest

Vaak zet de fabrikant claims op verzorgingsproducten die weinig betekenen, zoals 'hypoallergeen' of 'dermatologisch getest'. We geven puntenaftrek als we zulke termen tegenkomen, omdat er geen richtlijn voor is wanneer je deze claims mag voeren.

Waterresistent

Fabrikanten mogen 'waterbestendig'/ 'waterresistent' op de verpakking zetten als na een waterbadje van 2 keer 20 minuten nog 50% van de beschermingsfactor op de huid zit. Smeer je dus altijd in na het zwemmen. Ook al staat er aangegeven dat het product waterbestendig is. Je bent na het zwemmen altijd minder beschermd. Waterbestendigheid hebben we niet getest.

Puntenaftrek voor sommige ingrediënten

Hoewel wettelijk gezien alle producten gebruik moeten maken van veilige ingrediënten, zijn er een aantal ingrediënten die wij ongewenst vinden. Bij aanwezigheid ervan trekken we punten af van het testoordeel. 

  • Allergenen: we gebruiken daarvoor de Europese lijst van 26 allergene stoffen. We maken onderscheid in puntenaftrek tussen producten met een SPF van 50 of 50+ en producten met een lagere SPF. 
    • SPF50 / SPF50+-middelen krijgen puntenaftrek voor de aanwezigheid van elk van de 26 allergenen. Producten met deze SPF zijn doorgaans gericht op kinderen. Kinderen en baby's moeten niet worden blootgesteld aan allergenen. 
    • Zonnebrandmiddelen met SPF30 krijgen alleen aftrek wanneer ze de allergenen HICC (hydroxyisohexyl 3-cyclohexene carboxaldehyde) of BMHCA (butylfenyl methylpropional) bevatten.
      • HICC is verboden sinds 2019.
      • butylfenyl methylpropional is niet veilig bevonden in cosmetica door de EU.
  • Hormoonverstorende ingrediënten (EDC's): Een aantal ingrediënten mogen in bepaalde hoeveelheden wel gebruikt worden, maar kunnen op de lange termijn kankerverwekkend zijn: 
    • propylparaben
    • butylparaben
    • ethylhexyl methoxycinnamate.
    • benzophenone-3 hebben we toegevoegd in 2022. Benzophenone wordt door de SCCS veilig bevonden tot 6% in zonnebrandcrèmes, maar in de vorm van een bodycrème, of zonnebrandspray (aerosol of pomp) is het niet veilig bevonden. Daarnaast wordt ook aangegeven dat de informatie op dit moment niet voldoende toereikend is om een definitieve conclusie te trekken.
    • octocrylene is in 2022 toegevoegd aan de ingrediënten waar we aftrek voor geven. Er waren al langer signalen over huidirritaties. Maar meer recent zijn er ook andere zorgen. Hoewel de SCCS het ingrediënt veilig heeft bevonden tot concentraties van 10%, is er discussie over de omzetting van octocrylene in benzophenone en het vrijkomen van benzophenone. Benzophenone is een potentiële hormoonverstoorder.
    • homosalate (benzoic acid) is ook toegevoegd in 2022. Over dit ingrediënt is nog niet afdoende bewijs om de zorg over hormoonverstorende eigenschappen weg te nemen. 
  • Cyclopentasiloxane: dit ingrediënt wordt niet veilig gevonden in sprays.

Duurzaamheidsscore

Ingrediënten

Sinds 2020 bekijken we ook hoeveel ingrediënten in de middelen ingrediënten bevatten met een nadelig effect op het milieu. We maken een onderscheid tussen uv-filters en andere ingrediënten. We zien daar grote verschillen en dus verbeterpunten voor fabrikanten. Producten die nog verkrijgbaar zijn uit testen van voorgaande jaren beoordeelden we hier ook op. Hun score is aangepast. Daardoor kunnen testoordelen afwijken van eerdere jaren. De beoordeling van de ingrediënten werken we elk jaar bij.

Uv-filters

Uv-filters delen we in in 3 categorieën: 

  • Groene categorie: filters die tot deze groep behoren, zijn de beste keuze voor het milieu. Ze zijn niet geclassificeerd als hormoonontregelaars, zijn niet bioaccumulerend (opstapelend) en hebben een lage giftigheid. Sommige zijn toegestaan ​​door het Nordic Swan Ecolabel.
  • Oranje categorie:  filters die enkele kritieke aspecten voor het milieu bezitten. Ze kunnen bioaccumulerend zijn of slecht biologisch afbreekbaar of giftig voor algen, vissen of koralen. Deze groep omvat ook enkele filters waarvoor onvoldoende informatie beschikbaar is. Dat is met name voor afbreekbaarheid en bioaccumulatie, waaronder het fysieke zinkoxidefilter, zowel in de traditionele als in de nanovorm.
  • Rode categorie: deze groep bevat chemische filters die volgens beschikbare studies bioaccumulerend en giftig zijn voor vissen en algen en koraalverbleking veroorzaken. De meeste worden ook beschouwd als vermoedelijke hormoonontregelaars. Sommige zijn ook slecht biologisch afbreekbaar.

Lees meer over uv-filters

Andere ingrediënten

Om in aanmerking te komen voor het EU Ecolabel en het Nordic Swan label kijken we naar ingrediënten die niet zijn toegestaan. Daarnaast valt onder dit onderdeel ook de aanwezigheid van (mogelijke) microplastics. We gebruiken hiervoor de app Beat the microbead van de Plastic Soup foundation. De lijsten van de Plastic Soup foundation worden regelmatig geüpdatet. Wij hebben beoordeeld op basis van de informatie van begin 2022.  

Gebruik je alle inhoud?

Sinds 2021 beoordelen we of het mogelijk is om al het zonnebrandmiddel uit de verpakking te krijgen. We beoordelen de hoeveelheid product die in verpakking achterblijft.

Verpakking 

We beoordelen de verpakking op 3 verschillende aspecten:

  • Type materiaal (en of er gebruik gemaakt is van gerecyclde materialen).
  • Gewicht van de verpakking.
  • Aanwezigheid van een tweede verpakking (sommige merken hebben een fles in een kartonnen verpakking).

Puntenaftrek bij een lage score

Wanneer producten een onvoldoende score hebben op duurzaamheid, worden er punten van het eindoordeel afgetrokken. 

Gebruiksgemak

Dit deel van de test doen we in een sensorisch laboratorium volgens de algemene richtlijnen uit ISO8589 Sensorische analyse. De gebruikseigenschappen van zonnebrandmiddelen beoordelen we aan de hand van een vragenlijst. 

30 testpersonen krijgen de producten onder gecontroleerde omstandigheden aangeboden. De geselecteerde testers zijn een representatieve steekproef: mensen van verschillende leeftijden, bekend met het gebruik van zonnebrand. Elke vrijwilliger testte de producten op de onderarmen. 

Alle producten leverden we in de originele verpakking aan de consument. De verpakking en het label maakten we wel zoveel mogelijk onherkenbaar door het af te plakken. De vrijwilligers gaven verschillende oordelen over het product:

  • Totaaloordeel
  • Gemak van doseren*
  • Absorptie
  • Aanbrengen
  • Textuur
  • Plakkerigheid
  • Vettigheid
  • Geur
  • Kleur van de huid

* In de test van 2021 hebben we het doseergemak niet kunnen beoordelen, vanwege de coronarichtlijnen die in het laboratorium gelden. Alle middelen hebben de vrijwilligers in een apart flesje aangepakt. Zo hoefden meerdere personen niet eenzelfde verpakking aan te raken. 

Selectie van de producten

Zonnebrandmiddelen zijn seizoensproducten, en dat maakt het ingewikkeld om nieuwe producten te testen voordat het mooie weer in het voorjaar begint. Fabrikanten passen meestal in de winter hun producten aan en wij kunnen de nieuwe formuleringen pas inkopen als ze in de winkel liggen. Dat is vaak pas in april, rond Pasen.

We doen ons best om nieuwe producten die in het vroege voorjaar gelanceerd worden zo snel mogelijk te testen zodat ze mee kunnen in de publicaties van hetzelfde jaar. Producten die wat later in het voorjaar geïntroduceerd worden voegen we begin van de zomer toe.

Er zijn ook producten die na half april of pas begin van de zomer nieuw op de markt komen. In de zomer selecteren we deze nieuwe producten voor publicatie het jaar erop. Hierbij checken we bij de fabrikanten of de producten in de volgende zomer ook nog in die samenstelling verkrijgbaar zullen zijn. We testen ze niet meer in het huidige jaar omdat de testresultaten dan pas aan het eind van het seizoen beschikbaar zijn. 

We testen zonnebrandmiddelen met een beschermingsfactor SPF30 en SPF50 / SPF50+. We checken bij de fabrikanten of formules van producten gaan wijzigen tijdens de testperiode. Wanneer zij geen informatie geven en we dus niet zeker zijn of een product ongewijzigd blijft nemen we dat product doorgaans niet mee in de test. 

 

Artikelen binnen Koopadvies

Alle artikelen

Schrijf je in voor onze gratis e-mails

Blijf op de hoogte van nieuws, acties en tips. Zo bespaar je geld, voorkom je een miskoop én weet je wat jouw rechten zijn als consument.
In onze privacyverklaring lees je hoe we omgaan met je persoonsgegevens en e-mails voor je personaliseren. Afmelden kan altijd.